باشد که در خون خود، دست و پا زنیم (سیدالشهدا "ع": خوشا قطعه قطعه شدن در راه دوست)
بسمالله الرحمن الرحیم
خدمت برادران عزیز، سلام عرض میکنم.
سیدالشهدا یک سال قبل از کربلا در منا به بعضی از حفاظ و قراء و اصحاب و تابعین و علمای آن زمان میگویند مردم به خاطر خداوند به شما احترام میگذارند و جلو پای شما بلند میشوند. شما مثل ملوک - عین کلمه - مثل شاهها در خیابانها راه میروید. آنها برای شما راه باز میکنند، مثل ملوک. سیدالشهدا میگویند: شما این عزت و احترام را از کجا آوردهاید؟ مردم به خاطر خداوند و به خاطر دین به شما احترام میگذارند. چرا خودتان به خداوند احترام نمیگذارید؟ چرا خودتان در محضر خداوند به وظایفتان و حدود الهی عمل نمیکنید؟ چرا شما برای خداوند فداکاری نمیکنید؟ «مَا خَاطَرْتُمْ بِأَنْفُسِکُمْ لِلَّذِی خَلَقَهَا»؛ چرا شما یک بار جان و آبروی و مالتان را برای خداوند به خطر نمیاندازید؟ «فِی ذَاتِ اللَّهِ، فِی ذَاتِ اللَّهِ». چرا شما برای دفاع از حق و برای خداوند، در تمام عمرتان یک بار سیلی نخوردید؟ چرا شما فقط حرف زدید؟ اینها حرفهای سیدالشهدا به آنهاست. دارد آنها را برای کربلای سال بعد و حج سال بعد آماده میکنند. سیدالشهدا چه کار کردهاند که تو هنوز روضه او را میخوانی و اصلاً نمیفهمی معنای این حرفها چیست؟ برای چه سبط پیامبر و «سَیِّدُ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ»، حسین با آن عظمتشان، وقتی میآید میگوید: «خُطَّ الْمَوْتُ عَلَى وُلْدِ آدَمَ مَخَطَّ الْقِلَادَةِ عَلَى جِیدِ الْفَتَاةِ». او میگوید: اصلاً مرگ گردنگیر نیست، بلکه گردنبند است. مرگ و شهادت در راه دفاع از دین و عدالت، تهدید نیست بلکه فرصت است. همانطور که گردنبند بر گردن و سینهی دختر جوان، چقدر برای زیبایی است و او را زیباتر میکند، شهادت اصلاً مؤمن را زیبا میکند. زندگیای که با شهادت ختم نشود، اصلاً زیبا نیست. کشته شدن، زیبایی و برای ما جمال است. این یک فرصت است و ما دنبال آن میگردیم. آنها ما را تهدید میکنند. بعد فرمود: «وَ مَا أَوْلَهَنِی إِلَى أَسْلَافِی». چقدر دیگر حوصله من از اینجا سر آمده است و چقدر عشق رفتن دارم که به گذشتگان من و بزرگان من برسم و به محضر پیامبر و پدرم علی و مادرم فاطمه و برادرم حسن برسم. من یک فکر و یک دغدغه دارم و آن این است: «اشْتِیَاقَ یَعْقُوبَ إِلَى یُوسُفَ». چقدر یعقوب عاشق یوسف است، من هم همینطور عاشق و منتظر شهادت هستم. من منتظر کشته شدن در راه حق هستم. این، آخوند است. آخوند، حسین است. حسین، فقیه است. حسین، عالم دین و وارث انبیا است. حسین، وارث آدم، وارث نوح و وارث ابراهیم است. او وارث انبیاء است. حسین وارث آدم است. یعنی همهی آنها در همین خط بودند. حسین چه چیزی را از آنها ارث برده است؟ حسین، جهاد و شهادت را ارث برده است؛ او علم و معرفت را ارث برده است. بعد میفرماید: یک وقت فکر نکنید که من خودم مثلاً حساب میکنم که اینها تصمیم این و آن است؛ خیر آقا، اینها مشیت و تقدیر الهی و مسائل بالاتر از اینهاست: «خُیِرَ لِی مَصْرَعٌ أَنَا لَاقِیهِ». آنجا قتلگاه من است که باید آنجا بروم و به ملاقات برسم و وسط قتلگاه در خونم دستوپا بزنم. این موضوع برای ما معلوم و روشن شده و انتخاب شده است: «کَأَنِّی بِأَوْصَالِی...». من دارم میبینم؛ هزینه این دینی را که من دارم میگویم، باید بدهم. من دارم میبینم که تمام این بدنم تکهتکه میشود. گرگها و درندگان بیابان در نواویس، بین نواویس و کربلا، این گوشت و خون و پوستم را به دندان خواهند کشید: «لَا مَحِیصَ عَنْ یَوْمٍ خُطَّ بِالْقَلَمِ». سپس فرمود: «رِضَى اللَّهِ رِضَانَا أَهْلَ الْبَیْتِ». آیا میخواهید بدانید خداوند کدام طرف است؟ همانجایی که ما هستیم. خداوند طرف چه کسی است؟ خداوند طرف ما است، چون ما طرف خدا هستیم. هر کس در خط خداست، بداند که پایان آن کربلا است. بعد فرمودند: «نَصْبِرُ عَلَى بَلَائِهِ». ما مقاومت میکنیم؛ این آزمایش بزرگ خداوند است، او دارد ما را آزمایش میکند و ما مقاومت و تحمل میکنیم. ما از این امتحان بزرگ پا پس نمیکشیم. «یُوَفِّینَا أَجْرَ الصَّابِرِینَ». خداوند پاداش اهل مقاومت را به ما خواهد داد. ما هزینه آن را میپردازیم. بعد فرمودند: اگر کسی دنبال توهم است که شاید با ما بیاید، شاید شکست بخوریم، شاید نخوریم، یا شاید زنده بمانیم... فرمودند: اگر من در مکه بمانم، آنها من را ترور میکنند و میکشند. نباید در اینجا خون ریخته شود، من از مکه حرکت میکنم و میروم. سپس صریحاً فرمودند: «مَنْ کَانَ بَاذِلًا فِینَا مُهْجَتَهُ»، هر کس حاضر است خون قلب خود و خون گردن خود و رگ خود را در راه ما بدهد، خون قلب خودش را بدهد و قلب خودش را با دست خود تقدیم میکند، «وَ مُوَطِّنًا عَلَى لِقَاءِ اللَّهِ نَفْسَهُ»، و خودش را برای ملاقات با خداوند آماده کرده است یعنی صددرصد مرگآگاه و مرگباور است و از این لحظه به بعد، ثانیهها را برای شهادت میشمارد: «فَلْیَرْحَلْ مَعَنَا». فقط این افراد با ما از مکه به سمت کربلا و کوفه راه میافتند. «فَإِنِّی رَاحِلٌ مُصْبِحاً إِنْ شَاءَ اللَّهُ». اگر خدا بخواهد، من اول صبح به سوی دریاچه خون حرکت خواهم کرد. این طرز تفکر است. هی روضه میخوانید و حرف میزنید، اما اصلاً نمیپرسید که برای چه؟ این کدام فقه است؟ چرا تقیه نمیکند؟ چرا دست زن و فرزندانش را گرفته و راه افتاده؟ چرا با این که میداند اینها را به زنجیر میکشند و حجاب از سر آنها برمیدارند، باز هم میرود؟ این، نگاه دیگری است.
عبدالله بن عمر - فرزند خلیفه دوم - گفت آقا نروید، حیف شماست، اینها وحشی و حیوان هستند و شما را میکشند، نروید. سیدالشهدا فرمودند: ببین، «إِنَّ مِنْ هَوَانِ الدُّنْیَا عَلَى اللَّهِ تَعَالَى...». اصلاً اینجا مهم نیست که ما دو روز اضافه بمانیم؛ مگر دنیا کجاست؟ سیدالشهدا به عبدالله بن عمر میفرمایند: تو از روی دلسوزی به من میگویی نرو، یعنی میدانی چه اتفاقی میافتد و من هم میدانم، ولی اینجا جای مهمی نیست که ما دو روز اضافه بمانیم. چه کار داریم؟ همین کارها را هی تکرار میکنیم. ما برای این که بمانیم به اینجا نیامدهایم. اگر میخواهی بدانی قیمت دنیا پیش خداوند چقدر است و چقدر پست و بیارزش است، «أَنَّ رَأْسَ یَحْیَى بْنِ زَکَرِیَّا أُهْدِیَ إِلَى بَغِیٍّ مِنْ بَغَایَا بَنِی إِسْرَائِیلَ». این بود که سر یحیای پیامبر را در بنیاسرائیل بریدند و پیش یک فاحشهای هدیه بردند! این کل قیمتی است که میشود برای دنیا گذاشت. چرا یحیی شهید شد؟ او را به درخت بستند، اره کشیدند و درخت را نصف کردند و سر او را در تشت گذاشتند و به نزد حاکمان و آن فاحشه بردند. فرمودند: دنیا این است. مگر اینجا جای خوبی برای ماندن است که شما من را نصیحت میکنید؟ ارزش و فرومایگی دنیا همین است که سر یحیی را برای یک آدم فاسد و مشهور به فساد و کثافتکاری در بنیاسرائیل بردند. تهش این است. آن اسلامی است که میگوید آقا تو هدف هستی! ولو اسلام و عدالت و حقالناس نابود شد، شد؛ به احکام توهین شد، شد؛ ظلم و کفر حاکم بود، بود؛ گناه علنی شد، شد. این، فقه اموی است. اینها اسرائیلیات است. روایتهایی هم که به آن استناد میکنند، اسرائیلیات اموی است. اینها همانها است.
حسین میگوید: من دارم همان راه یحیی را میروم. من دارم راه ابراهیم را میروم. من دارم راه موسای بن عمران را میروم. این که میگویند: «لِکُلِّ فِرْعَوْنٍ مُوسَى»، هر فرعونی یک موسایی دارد. فرمود: من موسای این عصر هستم، اینها فرعون این عصر هستند. الان هم همینطور است. سیدالشهدا نمیگویند من با او بیعت نمیکنم، بلکه میگویند: «مِثْلِی لَا یُبَایِعُ مِثْلَهُ». مثل منی هم تا ابد با مثل یزید بیعت نخواهد کرد. او دارد درس میدهد؛ این، فقه سیاسی است، یعنی فقه انقلاب و صدور انقلاب. اینها را شخصی تلقی میکنند؛ فکر میکنند امام حسین با یزید خردهحساب داشته و دعوای شخصی بوده است. چنانکه همین اخیراً دیدم یک خبیثی - از این بهاییها و وهابیها - مقالهای نوشته است که قضیهای را که سیدالشهدا به خاطر آن دخالت کردند - و آن هم حکمت عجیبی داشته است - به دعوای عشقی و شخصی بین یزید و حسین تبدیل کرده است! ماجرا طبق یک روایت که در منابع اهل سنت و شاید شیعه هم باشد، این است:
یزید عاشق یک زنِ شوهرداری شد که خیلی زیبا بوده است؛ هنوز زمانی که معاویه زنده بود. معاویه به آن شخص که در عراق یا در مدینه است دستور میدهد که باید زنت را طلاق بدهی و به یزید بدهی! و الا تو را میگیریم و با تو برخورد میکنیم! خلاصه آقازادهی ما خانم شما را پسندیده است. او را آزاد کن تا بخواهد به اینجا بیاید؛ عروس اول، عروس خلیفه میشود. این بدبخت هم ترسید و گریه کرد که چه کار کنم و زن او هم گریه کرد، ولی به هر حال ترسید. آنها پیش امام حسین آمدند و گفتند: آقا چنین کاری است و هیچکس جرأت نمیکند تخلف کند. آن شخص گفت آقا من مجبورم او را طلاق بدهم، ولی چه کار کنم؟ او میخواهد زن من را ببرد. امام حسین فرمودند: آیا ایشان الآن شوهر ندارد؟ گفت: خیر. فرمودند: من از ایشان خواستگاری میکنم تا ایشان عقد ازدواج را با من ببندد. بعد به یزید میگوید به او بگویید که این خانم، زنِ حسین شده است حالا اگر جرأت داری بیا او را ببر! معاویه و یزید عصبانی شدند و گفتند این کارش را از روی نقشه انجام داده است. امام حسین(ع) فرمود: این خانم الآن زن حسین است، شما چه میگویید؟ گفتند: هیچی، حالا که دیگر کاری نمیشود کرد و خیلی عصبانی شدند. بعد که او را رها کردند، سیدالشهدا همان روز طلاق او را جاری کردند و دوباره به شوهر او گفتند بیا دست زنت را بگیر ببر.
من دیدم یکی از همین وهابیها یا بهاییها بوده، که نوشته بله، ریشه حادثه کربلا اصلاً دعوای عشقی سر این خانم بوده است. حالا شما ببینید که تازه اگر قضیه بوده، چه بوده است! دفاع از حق و عدل و مبارزه با ظلم بوده است و آن را به چه چیزی تبدیل کردهاند!
دوستان! در مراحل آغازین این سلوک مادامالعمر طلبگی، مراقب باشیم که ما یک تله تاریخی داریم که از صدر اسلام بود: «أَشْبَاهَ الرِّجَالِ وَلَا رِجَالَ» که حضرت امیر(ع) میگویند خطاب به آنهاست. سقوط حکومت امام حسن (سلاماللهعلیه) بعد از چند ماه، به خاطر کوتاهی و تقصیر - نه قصور – کوتاهی از تقصیر آنهاست. کربلا به خاطر خودخواهی و خیانت اینها اتفاق افتاد و منشأ همه مسائلی که بر سر اهل بیت آمد، اینها بودند. یک تیپ مذهبی، حتی ممکن است اهل فتوا با تظاهر به قدس و معنویت و دیانت و فقاهت، که عافیتطلب بودند و هستند و خودشان را همیشه از معرکه کنار کشیدهاند. آنها یک دین بیخطر را که بیشتر نقش یک دکان دونبش را بازی و ایفا کند، قبول داشتند. کاملاً مذهبینما و حتی گاهی واقعاً مذهبی در بعضی از ابعاد مذهب، اما هیچ وقت حاضر نشدند برای دین خدا و اجرای احکام الهی هزینه بپردازند. و بعد برای این که کار خودشان را توجیه کنند، اسم آن را گذاشتند که ما باید این حوزهها و این قلمروها را از هم تفکیک کنیم؛ سیاست قلمرو دنیا و اهل دنیاست. ما اهل دین، معنویت، آخرت و فقاهت هستیم. ما به این جنبهها کار داریم؛ و یک توجیه اخلاقی، عرفانی و فقهی هم برای خودشان درست کرده بودند و همیشه خودشان را از آتش و خطر دور نگه میداشتند. در حالی که مذهب ما تنها مذهبی است که همه رهبران آن شهید شدند. حتی یکی از رهبران این مذهب، عمر طبیعی به این معنای عرفی نکردند: «مَا مِنَّا إِلَّا مَسْمُومٌ أَوْ مَقْتُولٌ». این یعنی هر فقه و عرفان و درس اخلاقی که از ما تکلیفزدایی کند و بگوید که شما درس و بحثتان را بکنید اما ما کاری نداریم که در بیرون چه اتفاقی میافتد، آیا اینها اجرا میشود یا نمیشود، یا فداکاری لازم دارد یا ندارد؟ ما با اینها کاری نداریم. هدف ما این است که حواس شما به این تیپها باشد که هنوز هم ما در حوزهها و در میان مقدسین داریم. هنوز هم در هیئتها و در میان علما از این تیپها داریم. این که امام میگفتند عذابی را که از دست اینها در قم، نجف و مشهد کشیدم، از دست ساواک و شاه ندیدم، این یک خط است. بعضی از آنها نادان، بازیخورده و سادهلوح هستند و آدمهای بدی نیستند، بلکه واقعاً بیاطلاع هستند؛ اما آنها در مباحث اجتماعی و ولایت و زعامت اجتماعی صغیر و نابالغ هستند. ولی بعضیها خیر، فاسد و اهل فتنه هستند و دنبال دنیا میباشند.
شما دیدید که در روایات اهل بیت، چقدر با آنها تند برخورد شده است. حضرت امیر(ع) در نهجالبلاغه وقتی علما را دو دسته و بلکه چهار دسته میکنند، میگویند: بعضی از این افرادی که میبینی اداهای مذهبی و عرفاننمایی و عرفانبازی درمیآورند، به این دلیل است که دست آنها به جایی بند نیست؛ آنها عارفنمایی میکنند. به محض این که دست آنها به قدرت، ثروت و امکان شهوترانی برسد، ذرهای ایمان به آخرت ندارند. آنها چنان با کله در فساد، گناه و ظلم شیرجه میروند که باور نمیکنی. از بقیه پر اشتهاتر و بدتر هستند؛ حضرت امیر(ع) میفرمایند بعضیها آب ندیدهاند، وگرنه شناگران ماهری هستند! منتهی برای این که خودشان را توجیه کنند، از ادبیات مذهبی، قرآن، حدیث، عرفان، اخلاق و فقه استفاده میکنند.
یک نمونه آن، آن محمد بن مسلم زُهری است که شما نامه امام سجاد(ع) به او را دیدهاید. ایشان قبلاً از علمای شیعه و از یاران امام سجاد(ع) بود. از یاران و از طرفداران اهل بیت و امام حسین(ع) بود. بعد رفت آخوند حکومتی بنیامیه شد. او آخوند ملایی هم بود، محدث، فقیه و مفسر هم بود. شما بروید نامه امام سجاد(ع) خطاب به او را بخوانید که میفرماید: ای پیرمرد! وقتی تو بعد از این همه درس و بحث، دین و آخرتت را به دنیا میفروشی، آن سیاستی که مذموم است، این است. آن سیاست باطله است. وگرنه این نامه امام سجاد(ع) اصلاً سیاسی است. ایشان میگوید چرا تو خودت را به حکومت فروختی؟ تو باعث شدی و تو پل شدی! تعبیر امام سجاد(ع) این است که تو پلی شدی تا اینها از روی تو عبور کنند برای این که فساد کنند، خیانت کنند و ظلم کنند. ما پیروان اهل بیتی هستیم که همه آنها یا در زندان، یا در تبعید، یا در قتل عام در کربلا، یا تحت تعقیب، یا مسموم بودند و آخرین آنها هم غایب شد و علت اصلی غیبت ایشان هم سیاسی بود تا این که ظرفیت بشریت به این حد برسد. حالا آیا شما میخواهید یک چنین دینی را یکباره به یک دین توجیهگر ظلم و بیتفاوت نسبت به مسائل اجتماعی و سرنوشت امت تبدیل بکنید؟ و آیا احکام الهی اصلاً اجرا میشود یا نمیشود و فقط احکام فردی و عبادی مطرح است؟
بحث ما اجمالاً این موضوعات است. من در هر جلسهای سعی میکنم نمونههایی از قرآن، سنت و عترت را به دوستان یادآوری کنم تا هم خود شما سرنخ داشته باشید بیشتر مطالعه کنید، هم در ذهن شما نیاید که بله، اصل کار ما فقاهت و اینها است و ولایت خیلی ربطی هم به سیاست ندارد و بنابراین اصلاً صحبت از فقه سیاسی، فقه انقلاب، فقه صدور انقلاب، فقه مدیریت، فقه هنر و رسانه و فقه حاکمیت، این تعابیر چیست؟ تعابیر آن امروزی است اما مواد آنها دیروزی است؛ مواد آن همین آیات و روایات است و متد آن هم همان متد جواهری است که شما در حوزه آموزش میبینید که چگونه احکام را استنباط بکنید؛ اما این متد در برخی از عرصهها بسیار فعال شده است و خوب هم هست، ولی در برخی از عرصهها اصلاً فعال نشده است، مگر در حد منبر، صحبت.
بسیاری از افراد، این آیات و روایات را این تیپها بر مسائل شخصی و یا حکایات حمل میکنند؛ اینها فکر میکنند که قرآن قصه میگوید که ما بخوابیم! در حالی که قرآن قصه میگوید تا ما بیدار شویم. همه قصه میگویند برای خواباندن و لالایی است، اما قصص قرآن برای بیدار کردن است، نه برای خواباندن. و قصه به مفهوم رمان و داستان نیست، بلکه واقعیت و حقیقت و توجه به بخشهای مهمی از حقیقت است. قصص انبیاء، با این که قصه و گزیدهای از تاریخ است، همه اینها فقه است؛ یعنی شما باید به همه قصص انبیاء در قرآن نگاه فقهی داشته باشید و همه آنها راجع به مسئله تربیت اجتماعی، رسالت انقلابی، عدالتخواهی، قیام به قسط و گسترش توحید است.
ما نباید اینها را بر مسائل شخصی، "قضیه فی واقعه" و مسائل تاریخی که قبلاً بوده و تمام شده است، حمل بکنیم. از امام علی(ع) میپرسند که ایمان و دین را تعریف کنید؛ ایشان میفرمایند: ایمانِ بدون جهاد، ایمان نیست ادا است. جهاد هم همه انواع جهاد را شامل میشود؛ یعنی مؤمن کسی است که مدام تلاش میکند و عرقریزان، مدام در عرصههای مختلف فعالیت میکند. سپس میپرسند: «بهترین جهاد کدام جهاد است؟» ایشان فرمودند: بهترین جهاد این است که اسب و سوار آن در وسط معرکه آنقدر شمشیر بخورند که هر دو با هم بیفتند.» امام(ع) میگویند: «ایمانِ بدون جهاد، ایمان نیست.» سپس کسی میپرسد: «بالاترین سطح جهاد چیست؟» ایشان میفرمایند: «جهادِ کسی است که مرکب و سوار او با هم زخمی بشوند یا با هم کشته بشوند؛ اینقدر در راه خدا شمشیر و تیر بخورند تا خون او ریخته بشود؛ یعنی تو به وسط معرکه بروی، فحش بخوری، ضربه بخوری، به تو تهمت بزنند، توهین بکنند، سنگ بزنند و تو را تیرباران کنند، آنقدر که خود تو و اسب تو با هم بیفتید.» بالاترین جهاد این است. این حرفها یعنی چه؟ یعنی ایمان و تقوا به علاوه مسئولیتپذیری و خطرپذیری است. ایشان میفرمایند: «الْجِهَادُ أَشْرَفُ الْأَعْمَالِ»؛ جهاد یعنی تو پای حرفهایت بایستی؛ یعنی کاری کنی که مانند ابراهیم، تو را در آتش بیندازند که او شیخالانبیاء و پدر همه انبیاء است. کاری کنی که مانند پیامبر اکرم(ص)، دندان تو، پیشانی تو و پای تو را بشکنند و تو هر روز کتک بخوری. اگر کتک نمیخوری، معلوم است کاری نکردهای. اگر کسی با تو دشمن نیست و به تو حمله نمیکند- یعنی دشمنان حق به تو حمله نمیکنند و با تو دشمن نیستند- پس تو هیچ خدمتی به حق نکردهای؛ یعنی تو برای جبهه کفر و ظلم هیچ خطری نداری. فرمودند: «الْجِهَادُ أَشْرَفُ الْأَعْمَالِ بَعْدَ الْإِسْلَامِ»؛ بعد از اصل مسلمانی، بالاترین عمل و شریفترین عمل، جهاد و فداکاری است. بعد میفرمایند: نه این که جهاد یک چیزی جدا از دین باشد، بلکه «وَ هُوَ قِوَامُ الدِّینِ»؛ اصلاً جهاد برای این است که دین بماند؛ جهاد، دفاع از دین است؛ دفاع از عقاید دین، اخلاق دین، احکام فردی دین و احکام اجتماعی دین است که در رأس آن قسط و عدالت و مبارزه با ظلم و بیعدالتی قرار دارد؛ «وَ هُوَ قِوَامُ الدِّینِ». اگر کسی عالم دین است او سرباز دین است و باید محافظ دین باشد. تو نمیتوانی دین را حفظ کنی، مگر این که اهل مبارزه باشی، بزنی و بخوری؛ باید در صحنه بیای؛ برای مردم خدمتگزار و خادم باشی و به خلق خدمت بکنی. دشمنان خدا و خلق باید از تو بترسند و احساس خطر کنند و باید از تو متنفر باشند؛ آنها باید نسبت به تو بیتفاوت نباشند و دل آنها بخواهد که تو را بزنند و تو را بکشند. ما روایات بسیار درباره این موضوعات داریم. فرمودند قوام دین، جهاد و مبارزه است؛ یعنی انقلابی بودن، یعنی در وسط صحنه سیاست و رسانه از دین دفاع کردن. «وَ الْأَجْرُ فِیهَا عَظِیمٌ»؛ اگر تو دنبال اجر عظیم هستی، اجر عظیم در جهاد است؛ چون قرآن فرمود به مجاهدین چه میدهیم؟ مجاهدین با قاعدین مساوی نیستند. قاعدین هم مذهبی هستند، مسلمان هستند، روحانی هستند و فقیه هستند؛ ولی یک وقت فکر نکنید که مجاهدین و قاعدین پیش ما مساوی هستند. «أَجْراً عَظِیماً»، با هم تفاوت دارند؛ آن هم اجر کوچک نیست و تفاوت آن بسیار زیاد است.
خداوند میفرماید فکر نکنید که آب دادن به حجاج و تعمیر مسجدالحرام و اینها که خیلی ثواب دارد و از عبادات بزرگ است، با جهاد مساوی است. نگویید کارهای مذهبی دو جور است؛ یکی این که بعضی از آنها خطرناک است که برای شماست، و بعضی از آنها خطر ندارد؛ مانند آب دادن به زوار و حجاج و خدماترسانی، سر کاروانهای زیارتی خدمترسانی بکنیم و مسجد بسازیم و مسجدالحرام را آباد بکنیم که مقدسترین نقطه جهان است. بله، آنها اگر خالص باشد و برای خدا باشد حتماً عبادت است؛ اما قرآن میفرماید یک وقت فکر نکنید که... اولاً یک عده از آن کارها میکنند و یک عده از این کارها و فرقی با هم نمیکند؛ نخیر، اینجوری نیست. خداوند میفرماید: یک وقت محاسبات شما اینجوری نباشد که حالا ما جهاد نکردیم، اما در عوض آمدیم کارهای خیریه، عبادات، زیارات و هیئت انجام دادیم و این کارها جواب آن را میدهد. نه!
خداوند میفرماید هیچکس پیش من با مجاهد مساوی نیست؛ با کسانی که از جان، آبرو و مال آنها میگذرند و خود آنها را به خطر میاندازند و از دین دفاع میکنند. قوام دین «مَعَ الْعِزَّةِ وَ الْمَنَعَةِ» است؛ دینی که با عزت و منعه باشد؛ "منعه" یعنی قدرت دفاع. میگوید آن دینی که با عزت و قدرت دفاعی باشد، آن دین است؛ وگرنه شما مدام از دین حرف بزنید ولی دین در جامعه ذلیل باشد، به ارزشهای الهی توهین بشود و احکام الهی زیر پا باشد، این چه جور دینداری و چه جور حفاظت از دین است؟ «مَعَ الْعِزَّةِ وَ الْمَنَعَةِ»؛ دینی که بتواند از خود دفاع کند و عزیز باشد. دین ذلیل و دینی که تحت قدرت فاسد باشد که دین نیست. - خواهش میکنم به این کلمهها دقت کنید - بعد فرمودند این هم با «وَ هُوَ الْکَرُّ»؛ فرمود این هم نیست که تو یک بار کاری را انجام بدهی و وظیفه تو ساقط بشود و بگویی اسقاط تکلیف شد! با صدق یک بار امتثال امر، تکلیف ساقط بشود و حرفهایی بزنی که یعنی دیگه درست شد و ما بحث اصولی و فقهی آن را هم کردیم که طبیعت امتثال امر با یک بار امتثال، محقق شد و تکلیف ساقط شد! نخیر آقا! «وَ هُوَ الْکَرُّ»؛ میفرمایند اینجوری نیست که تو یک بار یک چیزی بگویی و برای دفع شبهه بگویی که دیگر صدق کرد، مبارزه صدق کرد و ما فداکاری کردیم. فرمود: «وَ هُوَ الْکَرُّ»، یک بار و دو بار نیست؛ تو باید مکرر خودت را به خطر بیندازی؛ هنگامی که همه خفه شدند و همه ساکت میشوند، تو باید مکرر بیایی و دفاع کنی. تو باید مکرر فداکاری علمی و عملی بکنی و خطرپذیر باشی؛ «وَ هُوَ الْکَرُّ».
ما نباید این روایتها را همینجوری بخوانیم و از آنها بگذریم. با همان دقتی که در بحث طهارت، نجاست، طواف، غسل و دماء ثلاثه، روی یک کلمه از یک روایت میتوانیم سی جلسه بحث بکنیم و بسیار هم خوب است، روی هر کدام از این کلمات باید بتوانی ۶۰ جلسه بحث کنی. این فقه سیاسی است، این فقه حکومتی است، فقه اجتماع است، فقه اصلاح نظام است و فقه نظامسازی همینها است؛ هم در مرحله ساختار نظام و هم در مرحله تکمیل نظام.
بعد میفرمایند: «فِیهِ الْحَسَنَاتُ»؛ در این مبارزه و فداکاری است که حسنات و اعمال حسنه واقعی وجود دارد و آن هم یکی نیست، بلکه حسنات پشت سر هم میآید؛ «وَ الْبُشْرَى بِالْجَنَّةِ». اگر شما بهشت میخواهید، باید خطر کنید. وقتی جهاد میآید، اسلحه را بردار و سلاح را بردار؛ جلوتر از همه، طلبه باید بجنگد و شهید بشود. ما زمان جنگ ده- بیستتا از رفقا بودیم که بنا و قرار ما این بود که – به خصوص با نزدیکترها- ما باید به خطرناکترین گردان و واحد برویم و در جلوی ستون خطشکن حرکت کنیم. ما معمولاً در جلوی غواصها و جلوی ستونها چندتا طلبه بودیم. و بیشتر آن رفقا، نصف آنها شهید شدند و بقیه هم اغلب مجروح شدند؛ آنها یا در درس و بحث بودند یا در جبهه بودند. حالا الان جنگ اینجوری نیست و جبهه دیگری است. یعنی اگر یک وقتی کسی درس، ادبیات، فقه و اصول را بدون تعهد اجتماعی و سیاسی بخواند، یک وقت تو اینها را میخوانی، در حالی که اینها هدف نیستند. همانطور که میگویند هنر برای هنر درست نیست و تو باید بگویی هدف هنر چیست؛ هنر باید برای عدالت، برای توحید و برای اخلاق بشود و هدفی داشته باشد؛ هنر برای هنر یعنی چه؟ فقه برای فقه هم همینطور است. فقه برای فقه. ما فقه میخوانیم تا به ما بگویند فقیه! اصول برای اصول! مثل این که تو بگویی پزشکی برای پزشکی است! نه آقا! پزشکی برای خدمت به خلق است. کل این امور، زندگی و درس و بحثهای ما وسیله است هدف نیست؛ ما طریقیت داریم موضوعیت نداریم. روحانیت و حوزه هدف نیست، بلکه وسیله است؛ هدف، توحید است، هدف، قسط و عدالت است. ما باید سرباز آن جبهه باشیم، نه این که سرباز خودمان باشیم و برای خود ما دکان باز کنیم.
«فِیهِ الْحَسَنَاتُ وَ الْبُشْرَى بِالْجَنَّةِ». بعد هم میفرمایند: «بَعْدَ الشَّهَادَةِ». دلم میخواهد که هیچکدام از شما به مرگ طبیعی نمیرید. خود حضرت امیر(ع) میفرماید: اگر من تصور کنم روزی قرار است در رختخواب بمیرم، اصلاً برایم قابل تحمل نیست؛ من مرگی غیر از شهادت را درباره خودم نمیتوانم تصور کنم. اینها رهبران ما هستند. ولایت، غدیر، سقیفه و غیره همه آنها بر سر این آدم است. این آدم، اینگونه است. «وَ الرِّزْقِ الْکَرِیمِ عِنْدَ الرَّبِّ وَ الْکَرَامَةِ»؛ اگر رزق ویژه در محضر خدا و کرامت میخواهید، باید آنقدر مبارزه کنید تا شما را بکشند؛ باید آنقدر در مسیر دفاع از توحید و عدالت باشید تا کشته بشوید. بعد فرمود: «یَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْواتاً»، «بَلْ أَحْیَاءٌ»، زندگی حقیقی آن است؛ آن بعد از شهادت است.
به پیامبر اکرم(ع) عرض میکنند که: چه کار بکنیم تا مطمئن باشیم که خدا ما را دوست دارد و عاشق ما است؟ ما عاشق خدا هستیم، آیا او هم ما را دوست دارد و قبول دارد؟» فرمود: «إنَّ أَحَبَّ الأَعمَالِ إلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ»؛ فرمودند سهتا حرکت را باید با هم داشته باشید: یک) «الصَّلَاةُ»؛ تو باید رابطهات را با خداوند تعمیق، تصحیح و تحکیم بکنی. دو) «الْبِرُّ»؛ رابطهات را با مردم، به مردم خدمت بکنی. وقتی به تبلیغ میروی، فقط منبر نرو؛ در بین آن ساعاتی که آنجا هستی، روز و شب بلند شو برو؛ اگر خانواده فقیر، یتیم، مریض، گرفتار و مشکلی هست یا دعوایی با هم دارند، یا اگر جاده آنها خراب است، خودت پیشقدم شو و راه بیفت. انبیاء اینطوری بودند؛ اصلاً شغل آنها سخنرانی نبوده است. انبیاء بیشتر کارهای خود را با سخنرانی پیش نبردند، بلکه با اعمال و سلوک خود پیش بردند.
فرمودند یک) «الصَّلَاةُ»، رابطهات را با خدا محکم کن؛ دو) «الْبِرُّ»، خدمت به خلق، نیکی به خلق و این که مشکلات مردم را حل بکنی؛ سه) «الْجِهَادُ»، خودت را به خطر بینداز و فداکاری بکن. این فقه جهاد است.
این موضوعات بسیار مهم و معنادار است. با عشق و محبت به اهل بیت(ع) اصلاً همین است، کسانی که محبت اهل بیت(ع) را دارند، باید در راه اهل بیت(ع) فداکاری کنند. خب تو نان اهل بیت را میخوری، چوب اهل بیت را هم بخور!
هشتگهای موضوعی